OSMAN ÇAKMAK
Her yıl Nisan yağmurlarını umutla bekleyen üretici, bu yıl dondu kaldı. Kelimenin tam anlamıyla. Doğudan batıya, kuzeyden güneye, Türkiye’nin tarımsal belleği buz tuttu. 10-11-12 Nisan tarihlerinde yaşanan don felaketi, sadece tarlaları değil, üreticinin yüreğini de yaktı.
“Son 30 yılın en düşük sıcaklığı kaydedildi,” donun yarattığı hasarın ekonomik ve sosyal boyutunu anlatmaya yetmiyor. Çünkü bu don, yalnızca bir meteorolojik olay değil; aynı zamanda yıllardır uyarılarına kulak asılmayan bir tarımsal kırılganlık meselesidir.
Manisa’da sultaniye üzüm, Malatya’da kayısı, Karadeniz’de fındık, İç Anadolu’da ceviz ve elma Hepsi, ‘Mart güneşine aldanmış’ ve Nisan’da donun kıskacına düşmüş oldu. Çiftçi erkenden ekti, çünkü Mart’ta 30 aldatıcı bir yalancı bahar erken uyanma sonucu çiçek açan meyve ağaçları; donun gelişiyle birlikte birer birer kırıldı, kurudu, sustu.
Bu zarar sadece üreticiye değil, ülke olarak hepimiz hissedeceğiz. Üretim azalacak, fiyatlar artacak. Tarladaki eksilme, pazarda zamla, markette yoksullukla karşılık bulacak. Tüketici açısından bu felaket; boş sepete, boş buzdolabına dönüşecek.
Sanayici de zarar görecek, ihracatçı da. Üzüm, kayısı, fındık gibi Türkiye’nin dünya lideri olduğu ürünlerde kayıplar, ihracat daralma mümkün olacak.
Ama bu tablo bir ilk değil. 2014’te de yaşanmıştı. Ders alındı mı? Hayır. Tarımda erken uyanmayı yönetecek meteorolojik erken uyarı sistemleri kuruldu mu? Hayır. Risk haritaları üreticinin cebine indirildi mi? Yine hayır. Her seferinde olduğu gibi, yine geçmiş olsun demekle yetinildi.
Zirai don, sadece doğanın cilvesi değil. Aynı zamanda tarım politikalarının eksikliği, çiftçiye yön gösterecek planların olmayışı ve meteorolojik bilginin yerel tarım stratejilerine entegre edilemeyişinin açık bir göstergesidir.
Çiftçiye sadece kredi değil, bilgi de lazım. Felaket anında değil, felaket öncesinde destek lazım. Yoksa her yıl bu zamanlar aynı cümleleri tekrar edeceğiz: “Geçmiş olsun, üretici yine dondu.”
sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
