KOBİ’lerin kamuya olan borçları yeniden yapılandırılıyor

Hükümet, Cumhuriyet tarihindeki en kapsamlı borç yapılandırmasını devreye sokmak için düğmeye bastı. Başbakan Tayyip Erdoğan?ın ?Bayram öncesi açıklayın? talimatı üzerine Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Çalışma Bakanı Ömer Dinçer?le birlikte, ?Devletin vatandaşla büyük barışı? diye yorumlanan ?borçların yeniden yapılandırılması? tasarısını açıkladı.  Devlet Bakanı Ali Babacan, ?Kamuya olan borçların asıl tutarlarında herhangi bir indirim yapmadan ve asıl alacağın reel değerini koruyacak şekilde borçların yeniden hesaplanması ve belirli bir plan dahilinde ödenmesini sağlamak için bu çalışmamızı yaptık? dedi. Henüz tasarı aşamasında olan, tarihi affa ilişkin Babacan’ın açıklamalarından satış başları şöyle:

Vatandaşların kamuya olan borçların asıl alacağının reel değerini korumak suretiyle borçların belli plan dahilinde ödenmesi amacıyla tasarı hazırlandı. Yapılacak ödemelerde finansman sıkıntısı yaşanmaması için taksitli ödeme imkanı sağlanacak.

Hangi borçlara yapılanma geliyor? Hangi kurumları kapsıyor?
Kamu alacaklarının yeniden yapılanmasına ilişkin yasa tasarısı kapsamına Maliye, Gümrük Müsteşarlığı, SGK, il özel idareleri, Yurt-Kur, TEDAŞ (7 özel dağıtım şirketi dahil), TRT, KOSGEB giriyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile organize sanayi böylelerinden gelen talep üzerine, TOBB ve OSB’lerin aidatları da yapılandırma kapsamına alındı.

Vergi ve cezaları, gümrük vergileri, SGK primleri, bazı harç ve alacaklar, belediyelerin su ve atık alacakları, TRT’nin elektrik payı ve bandrol alacakları, TEDAŞ’ın elektrik alacakları tasarı kapsamına giriyor. Yedi özel elektrik dağıtım şirketi de tasarı kapsamına girdi. Yurt-Kur’un öğrenim kredisi alacakları, KOSGEB’in alacakları, oda ve borsaların aidat borçları, organize sanayi bölgelerinin elektrik, su doğalgaz alacakları kamu alacaklarının yeniden yapılanmasına ilişkin yasa tasarısı kapsamına alındı.

Hangi tarihleri kapsıyor?

Vergi alacaklarında 31 Temmuz 2010’dan önceki dönem geçerli olacak.  SGK primleri açısından Haziran 2010’dan önceki dönem geçerli olacak. Emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, elektrik ve su alacakları açısından 31 Temmuz 2010’dan önce ödenmesi gerekenler kapsamda olacak. Tasarı ile kesinleşmiş alacaklar yeniden yapılandırılıyor, ihtilaflı alacakların ihtilafına son verilerek tahsilatının hızlandırılması amaçlanıyor. Matrah ve vergi artırımı, stok beyanı, vergi borçlarının kredi kartıyla ödenmesi, vergi barışında ilave bazı haklar da olacak.

Gecikme zammı yerine güncelleme oranı

Alacak asıllarının tamamı, SGK tarafından uygulanan idare para cezalarının yüzde 50’si, alacak aslına bağlı olmayan cezaların yüzde 50’si, gecikme faizi, gecikme cezası, gecikme zammı yerine TEFE/ÜFE olarak günceleme oranı esas alınarak belirlenmiş tutar ödenecek.

Vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların tamamının, para cezalarının kalan yüzde 50’sinin, gecikme cezası, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden de vazgeçiliyor. TEDAŞ, TRT, KOSGEB ve OSB alacaklarında da aynı çerçeve söz konusu olacak.

İhtilafın bulunduğu safhaya göre, alacak asıllarının yüzde 50’si veya yüzde 20’si, asla bağlı olmayan cezaların yüzde 25’i veya yüzde 10’u, gecikme faizi veya gecikme zammı yerine güncelleme oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutar, bunların hepsi toplanıp ödenecek.

Vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezalarının tamamı, gecikme cezası, gecikme faizi, gecikme zammı faiz geliri alacaklarından da vazgeçiliyor.

SGK’nın prim alacak asıllarında herhangi bir indirim yapılmıyor. İdari para cezalarının yüzde 25’i ile gecikme zammı ve gecikme cezalarının yerine TEFE/ÜFE güncelleme oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutar ve bunların toplamı belirlenecek ve bu tutar ödenecek.

Emlak vergisinde süresinde beyanname veremeyenlere yeni beyanname kapısı açılılyor. Ödenmesi gereken tutarın tamamıyla güncelleme oranı tahsil edilecek.

Matrah ve vergi artırımında, gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV açısından mükelleflere 2006-2009’a ait yeni matrah bildirimi imkanı verilecek, o yıllarla ilgili inceleme yapılmayacak.

Stok beyanında kayda alma imkanı ya da kayıtta olup işletmede olmayanlara düzeltme imkanı getiriyoruz. Mükelleflerin beyan ettikleri değerlerden vergi ödemeleri halinde vergi ve ceza uygulanmayacak. İşletme kayıtlarının gerçek duruma uygun hale gelmesi sağlanmış olacak.

Başvuru ne zaman yapılacak?

Devlet Bakanı Babacan, taksitlerle ilgili ?küçük toleranslar? getirdiklerini de söyledi. Buna göre, başvuruların, kanunun yürürlüğe girdiği ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapılması gerekiyor. Kanunun TBMM?den ne zaman çıkacağına ilişkin kesin bir tarih vermenin mümkün olmadığına işaret eden Babacan, ?Aralık ayında çıkarsa, şubat ayının sonuna kadar başvurulması gerekiyor? dedi. Kanunun yürürlüğe girdiği ayı izleyen ikinci aya kadar başvurunun yapılması gerekiyor. Tasarı Aralık ayında geçerse Şubat sonuna kadar başvurmak gerekiyor. Bakanlar Kurulu başvuru süresini uzatabilecek.

Taksitler iki ayda bir ödenecek, çakışmayacak

Ödemelerin peşin veya taksitli yapılabileceğini anlatan Babacan, taksitlerin üst üste çakışmaması için iki ayda bir ödeme  prensibi getirdiklerini belirtti. Ödemelere, SGK alacakları için, kanunun yürürlüğe girdiği ayı izleyen dördüncü aydan, diğer kurum alacakları için ise 3. aydan itibaren başlanacak. Vergi borçlarının kredi kartıyla taksitle ödenmesi imkanı getiriliyor. Protokol yapılan bankaların kartına sahip olan bankalarla vatandaşlar bu işlemi yapabilecek. Bankalar bugün itibariyle bu işe sıcak baktığını söylüyor. SGK alacakları için ödeme, kanunun girdiği dördüncü aydan itibaren diğerleri için üçüncü aydan itibaren başlayacak.

Taksitle ödeme nasıl yapılacak?

Alacağın aslı bugünün enflasyonuna getirildi. Bu peşin ödeme için uygulanacak rakam. İlk ay bu tutarın tamamı ödenirse borç kapanacak.

Taksit isterlerle 6 taksit için alacak 1.05 katsayıyla çarpılacak. (6 taksit 12 ay anlamına geliyor). 9 taksit için 1.07 ile, 12 taksit için 1.1’le, 18 taksit için 1.15’le çarpılacak. Peşin ödemek rakam olarak daha avantajlı olacak ama taksitte de küçük katsayılar var.

En fazla iki kere taksit aksatılabilecek

Bir takvim yılında en fazla iki taksitin ödenmemesine izin veriliyor. Cari dönem vergi ve prim yükümlülüklerinin de yerine getirilmesi gerekiyor. Taksit ödemelerinde aksama olursa hak kaybolacak.

Başlamış olan vergi incelemesi sürecek

İnceleme ve tarhiyat aşamasındaki alacaklarda, başlanmış vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine devam edilecek. Tarh edilen verginin yüzde 50?si, gecikme faizinin güncelleme oranı esas alınarak tutar hesaplanacak. Kalan alacak asılları vergi cezaları ile gecikme faizi alacaklarından vazgeçilecek. Mükellefler şeye başvururlarsa bu imkanlardan yararlanmış olacak.

Hangi alacağın ne kadarı silinecek?

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan?ın açıklamasına göre, kesinleşmiş alacaklar kapsamında, ?alacak asıllarının tamamı, SGK tarafından uygulanan idare para cezalarının yüzde 50?si, alacak aslına bağlı olmayan cezaların yüzde 50?si, gecikme faizi, gecikme zammı yerine TEFE/ÜFE günceleme oranı esas alınarak tutar? ödenecek.
Vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların tamamının, para cezalarının kalan yüzde 50?sinin, gecikme cezası, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer?i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçiliyor. TEDAŞ, TRT, KOSGEB ve OSB  alacaklarında da aynı çerçeve söz konusu olacak.
İhtilafın bulunduğu safhaya göre, alacak asıllarının yüzde 50?si veya yüzde 20?si, asla bağlı olmayan cezaların yüzde 25?i veya yüzde 10?u, gecikme faizi veya gecikme zammı yerine güncelleme oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutar, bunların hepsi toplanıp ödenecek.
SGK?nın prim alacak asıllarında herhangi bir indirim yapılmıyor. İdari para cezalarının yüzde 25?i ile gecikme zammı ve gecikme cezalarının yerine TEFE/ÜFE güncelleme oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutar ve bunların toplamı belirlenecek ve bu tutar ödenecek.

Pişmanlıkla veya kendiliğinden beyanname veren mükelleflerin, tahakkuk eden vergilerinin tamamı, pişmanlık zammı, gecikme faizi yerine güncelleme oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın hepsini ödemeleri halinde, vergi cezalarının, pişmanlık zammının, gecikme faizinin tahsilinden de vazgeçilmiş olacak. Gümrük vergilerinde de aynı esaslar öngörülüyor.

Vergi ödemesini aksatan ?kolaylık?tan atılacak

Ali Babacan, ?yeniden yapılandırma? yasasının çıkması sonrası vatandaşların yazılı başvuruda bulunması ve ilgili devam eden davalardan vazgeçilmesi gerekeceğini açıkladı ve şöyle devam etti:
“Eğer vergi ödemelerinde bir aksama olursa, o zaman bu kanunun verdiği imkanlar ortadan kalkmış oluyor. Tekrardan  yüksek alacaklara dönmüş oluyoruz. Bu önemli bir ayrıntı.
Uygulama kapsamında 36 aya kadar günlük ödemelerin de zamanında yapılması gerekiyor.”

İsteyen matrah artırabilecek

Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Gelir Stopaj Vergisi, KDV açısından mükelleflerin 2006-2009 yıllarına ait yeni bir bir matrah bildirimi, bir bakıma eskiden vermiş oldukları beyannamenin üzerine ilave matrah bildirmeleri durumunda, ilave ödedikleri vergi ile beraber, bu vergi türleri ile ilgili inceleme ve tarhiyata muhatap olmayacaklar.

Neden Temmuz ayı baz alındı?

Babacan, neden Temmuz ayının baz alındığı konusunda “Başbakan Temmuz ayı içerisinde ilk defa bu açıklamayı yaptı. Daha sonraki ödemeleri günü gününe yapın demiştik. Ağustos-Ekim arasında gecikme olduysa normal usüle göre ödeme yapılacak. Bu yapılandırma kapsamına girmiyor” dedi.

Varlık barışı

Varlık Barışı’nda daha önce bildirim ve beyanda bulunup bundan yararlanamayanlara yeni hak tanınacak. Bu düzenlemeden yararlanmak için yazılı başvuru yapılacak, devam eden davalardan vazgeçilecek. Babacan, “Varlık Barışı ile ilgili, daha önceki kapsamda beyanda bulunduğu halde kanunun sağladığı imkanlardan yararlanamayanlara yeni bir hak veriyoruz. İlave bir süre veriyoruz” dedi.

Kayıt dışını önlemek için denetimler daha da sıkılaştırılacak

Yeni bin 500 denetim elemanı alacaklarını da belirten Ali Babacan şöyle konuştu:

“Bundan sonraki dönemde ödemelerin hassasiyetine daha da önem verilecek. Artık işler daha sıkılaşacak. Devlet mükelleflere daha kolay ulaşıyor. Özellikle matrah artırımı ile beraber işletmelerdeki nakit ve demirbaş düzenlemeleriyle birlikte baskılar azalacak ama günlük denetimlere daha fazla ağırlık verilecek. Vergi oranları Türkiye’de Avrupa’yla mukayese edilince düşük durumda. “Vergi oranı yüksek, ödemeyiz” diyebiliyorlar vatandaşlar. Ama artık öyle değil. Ülkelerin vergi artışlarına doğru gideceklerini görüyoruz ülkelerin. Biz bu seviyeleri düşürmek durumda olduğumuz zamanlarda başka ülkeler vergileri artıracak. Pek çok Avrupa ülkesi katma değer vergilerini artırdı. Hiçbirini yapamayanlar memur maaşlarını azalttı. Biz vergi oranlarını düşüreceğiz. Kayıtdışılığı da düşüncelerimizden çıkarmalıyız. Devletin baskısı artacak, denetçilerimizin elleri boşalacak. 1500 tane yeni denetim elemanı alıyoruz. Bu büyük bir sayıdır. Kayıtdışı çalışanlar için hayat zorlaşacak. Şirket sahiplerine, vatandaşlarımıza tavsiye şu: Düşüncelerinizi, beyninizi işinizi daha iyi yapmak için kullanın. “Nereden vergi kaçırırım” diye düşüneceğinize işinize odaklanın. Sizden sonrakilere düzgün, oturmuş bir şirket bırakın. Gelecek nesillere daha sağlam işletmeler bırakmak tam kayıt altında çalışan bir şekilde olur.”