23 Kasım 2017 Perşembe
  • DOLAR
  • EURO
  • BIST
Hafif Yağmur
15°C

Bankalar da, kârlar da yabancıya teslim

Sektörel - 15 Mayıs 2014

İSMMMO’nun “Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” adlı raporuna göre, 49 bankadan 37’sinde yabancıların hissesi var. 2001 yılından sonra hızlanan küresel el değiştirmeyle, 21 Türk bankasını satın alan ya da ortak olan yabancılar 20.5 milyar dolar harcarken bugün adeta ihya oldular. Satın alınan banka paylarının bugünkü değeri yaklaşık 27 milyar dolar. Son 12 yıllık yabancı kârı ise 17 milyar doları aştı. 

Rapora göre Türk bankacılık sisteminde yabancıların toplamdaki payı yüzde 25’lere yaklaşırken, Borsa İstanbul’daki yabancı hisse sahipliğine göre bu oran yüzde 42’yi geçti.  İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, Türkiye’de bankacılık sisteminin özelleşme yerine yabancılaştığını belirterek, “Yabancı bankalar sadece kâr zihniyetiyle çalışıyor. Bu hakimiyetleri piyasalarda manipülasyona zemin hazırlıyor. Türkçe isimli bankamız kalmazsa kimse şaşırmamalı. Yabancı Damat’lara denetim şart” diye konuştu.

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın “Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” adlı raporuna göre, son yıllarda gerçekleşen satın alma ya da ortaklıklar yoluyla yapılan harcamalar sonucu yabancılar, katılım bankaları dahil 49 bankadan 37’sinde hisse sahibi oldular. 2001 yılında bugüne kadar 21 bankada gerçekleşen satın almaya 20 milyar dolar 563 milyon dolar harcayan yabancılar, 17 milyar doları aşkın kâr elde ederlerken, satın alınan hisselerin değeri ise 27 milyar doları aştı. Borsadaki banka hissedarı yabancı yatırımcılar eklendiğinde, yabancıların 2013’de sadece bir yılda elde ettiği kâr ise 4.8 milyar doları buldu.

İSMMMO’nun “Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” adlı raporuna göre,  Türk bankacılık sisteminde yabancıların toplamdaki payı yüzde 25’lere yaklaşırken, Borsa İstanbul’un yabancı hisse sahiplik oranına göre bu oran yüzde 42’yi geçti.

YABANCILAR ALDIKÇA ALDI!

Türkiye Bankalar Birliği, İstanbul Borsası, TBMM Soru Önergeleri’ne verilen yanıtlar, yerli ve yabancı çeşitli araştırma şirketlerinin verilerinden yararlanarak yapılan çalışmaya göre, yabancı yatırımcılar 2001’de başlayan süreçte bankalara ortak olmak veya tamamını satın almak için 20.5 milyar dolar sermaye getirdi.

YABANCILAR, TÜRK BANKALARIN YÜZDE 25’İNE

20 MİLYAR 563 MİLYON DOLAR HARCADI

Anlaşma 

Yılı

Alan Yabancı

banka

Satılan Türk

bankası

Yabancının 

aldığı pay (%)

Ödenen para 

(Milyon dolar)

2001 HSBC Demirbank 100   350
2002 Unicredito Koçbank   50   240
2004 BNP Paribas TEB   42   217
2005 Unicredito Yapı Kredi   57 1.509
2005 Fortis Dışbank   89 1.144
2005 GE Capital Garanti   26 1.556
2005 Bank Hapoelim C Bank   65    128
2006 NBG Finansbank   46 2.777
2006 EFG Eurobank Tekfenbank   70    182
2006 Dexia Denizbank   75 2.528
2006 Turan Alem Bank Şekerbank   34    256
2006 Arab Bank/Medbank MNG Bank   91    160
2006 Citigroup Akbank   20 3.100
2007 ING Group Oyak Bank 100 2.673
2007 NCB Türkiye Finans   60 1.080
2007 NBK Turkishbank   40    160
2010 Fiba Group Millennium Bank   95      85
2010 BBVA Garanti Bankası   25 5.838
2012 Burgan Bank Eurobank Tekfen   70    356
2012 Sberbank Denizbank 100 3.525
2013 CBQ Alternatifbank   71    441

Ağırlıklı olarak 2006 yılında gerçekleşen banka satın almaları öyle bir düzeye geldi ki neredeyse her ay bir banka satıldı. Üstelik satış fiyatları da başlangıca oranla yüksek rakamlara ulaştı. Temmuz 2001’de Demirbank’ın HSBC Bank’a 350 milyon dolara satılması sonrası gerçekleşen en yüksek tutarlı satış ise Türkiye’de Citibank adıyla yabancı bir banka olarak yer alan Citigroup’un Akbank’ın yüzde 20’sine 3.1 milyar dolar vermesi oldu.

Küresel devlerin Türk bankalarını satın almalarındaki etkenlerin başında ise yüksek büyüme ivmesinin yakalanması oldu. Türkiye’de patlayan kredi talebinin yanı sıra, kredi kartı gibi henüz bakir olan ve büyük potansiyel taşıyan ciddi kârlı alanlardan elde edilen gelirler ile bankalar hızla büyüdü.

Bankaların faiz dışı gelirleri her geçen gün artarak 2013 sonunda toplam yıllık gelirinin 33 milyar lirasına ulaşırken, faiz dışı hizmetlerden alınan ücretlerde adeta rekor kırıldı. Sadece kredi kartı ücreti olarak toplanan para 7.4 milyar liraya ulaştı. Rapora göre, yabancı bankalar da ağırlıklı olarak bireysel bankacılığa yöneldi. İhtiyaç kredileri, kredi kartındaki yüksek faiz oranları yabancı bankaları cezbederken, sektörde bireysel kredilerin toplam kredilere oranı yüzde 35 olmasına karşın, özellikle yüzde 100 yabancı sermayeli bazı bankalarda bu oran yüzde 60’a kadar ulaştı.

KÂR 2010’DA ZİRVE YAPTI
“Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” adlı rapora göre, yüksek bankacılık ücretlerinin de desteği ile yabancılar Türk finans sektörüne yatırımlarının sonucu adeta ihya oldular. Ağırlıklı olarak 2005’ten sonra gerçekleşen satın almalar sonrası yabancı ortakların elde ettikleri kâr 15 bankada 17.2 milyar dolara çıkarak konulan sermayeye oldukça yaklaştı.

YABANCI ORTAKLAR HANGİ BANKADAN NE KADAR KÂR ETTİ?
Banka 

Adı

12 yıllık kâr

 (Milyon dolar)

HSBC 1.582
Koçbank/YKB 3.666
TEB     604
Fortis    366
Garanti Bankası 3.222
Finansbank 3.032
Burganbank      66
Denizbank 2.028
Şekerbank    305
MNG Bank/Turkland        6
Akbank 1.854
ING    553
Turkishbank        4
Bank Pozitif    105
TOPLAM KÂR 17.392

BÜYÜK BANKALARIN AKTİFLERİ HIZLA ARTIYOR

İSMMMO’nun “Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” raporuna göre, elde edilen kârların tekrar bankalara sermaye olarak konulmasının da etkisiyle bankaların özkaynak ve aktifleri de hızla arttı ve bankalar daha güçlü ve pahalı hale geldi. Yabancılara satılan bankaların satış tarihindeki aktif büyüklüğü 176 milyar lirayken bu rakam istatistiklere göre 4 kat artarak 783 milyar liraya çıktı. Öyle ki aktif büyüklüğü yüzde 1.600 artan banka bile görüldü. Yabancı ortaklı büyük bankaların aktifleri ise yüzde 500’ün üzerinde büyüdü.

BANKA AKTİFLERİ 4’E KATLANDI (Milyon TL)
Banka adı Satış tarihi aktifler Bugünkü aktifler Artış (%)
Demirbank/HSBC   5.430   35.497    554
TEB   2.991   51.414 1.619
Yapı Kredi  24.624 142.706    480
Dışbank (TEB’le birleşti)    7.014    
Garanti  28.997 189.821    555
Finansbank  13.627   63.018    362
Denizbank    9.283   55.720    500
Şekerbank    3.341   17.806    433
Akbank  56.298 180.254    220
Oyak Bank 11.691   30.379    160
Turkishbank      699     1.006      44
Eurobank Tekfen   4.708    6.075      29
Alternatifbank   7.969    9.346      17
TOPLAM 176.673     783.042    443    

KÂRIN ÜSTÜNE ELDE 27 MİLYAR DOLAR VAR

Rapora göre, 2006’da defter değerinin 4.8 katına kadar alıcı bulan ve satıldıklarında piyasa değerleri toplamı 43.1 milyar dolar olan Türk bankalarının bugünkü değerleri de dünya ekonomisinin geçirdiği en büyük kriz olan 2008 sarsıntısına ve Mayıs 2013’te ABD Merkez Bankası FED’in tahvil alımlarını sonlandıracağı beklentisi ile gelişmekte olan ülkelerden çekilen para ile birlikte düşen değerlere rağmen yüzde 35 arttı. 2006 ve 2007’de yabancılara satılan ve aynı zamanda bugün de Borsa İstanbul’da hisseleri işlem gören 7 bankanın piyasa değeri yabancı ortaklık anlaşmaları imzaladıkları gün 34.9 milyar dolardan 17 Nisan 2014 tarihi itibariyle yüzde 35 artarak 47 milyar dolara çıktı.

Rapora göre, yabancı ortaklar tarafından satın alınan veya ortak olunan diğer bankaların piyasa değerleri ise bugün itibariyle ayrıntılı hesaplanamazken, halka açık bankalarda ulaşılan oranın diğer bankalar için de geçerli olduğu varsayımıyla yapılan hesaplamayla, yabancı ortakların 20.5 milyar dolar vererek aldıkları banka paylarının bugünkü karşılığı yaklaşık 27 milyar dolar oldu.

‘YABANCI’ RİSKİ BÜYÜK!

“Türk Bankacılık Sisteminde Yabancı’laşma” raporunun sonuç bölümündeki tespitler de dikkat çekici. Bankaların önemli orandaki yüzdesinin yabancıların eline geçmesiyle finans sektörü ve Türkiye ekonomisi de ciddi tehlike altında. Bu riskler bir tablo halinde raporda şöyle vurgulanıyor:

BANKALARIN YABANCILARA GEÇMESİNİN YARATTIĞI RİSKLER
  • Sermaye kaçışı
  • Kâr transferi benzeri hareketlerle cari açığı artırma
  • Birlikte hareket ederek manipülasyona zemin oluşturabilme
  • Kamu bankalarının hisselerinin alınmasıyla, sosyal devlet ilkesine ters olarak sadece kârlı alanlara yatırım gözetilmesi
  • Olası krizlerde sadece kendi ülke menfaatlerinin gözetilmesi
  • Kârlı bireysel kredilere bonkör, küçük işletmelere açılan kredilere cimri davranılması
  • Sadece kredibilitesi yüksek müşterilerin gözetilmesi.

ARIKAN: YABANCI DAMATLAR’A ARTIK DUR DENMELİ

Rapora ilişkin değerlendirmede bulunan İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (İSMMMO) Başkanı Başkanı Yahya Arıkan, Türkiye’de bankacılık sisteminin özelleşmediğini, kelimenin tam anlamıyla yabancılaştığını belirtti. Arıkan yabancı bankaların sadece kâr zihniyetiyle çalıştığına vurgu yaparak, kamu bankalarının el değiştirmesini de anımsatarak sosyal devlet ilkesinin de gözetilmesi gerektiğini anımsattı. İSMMMO Başkanı Arıkan, yabancıların sistemdeki payının bu kadar yükselmesinin piyasalarda olası manipülasyonlara zemin hazırladığını ve daha bir çok tehlikeyi beraberinde getirebileceğini vurgulayarak, “Biliyoruz ki, transfer edilen kârlar cari açığı olumsuz etkiliyor. Gelişmiş batı ülkelerinde bu oranlarda bir yabancılaşma görmek mümkün değil. Yakında Türkçe isimli bankamız kalmazsa kimse şaşırmamalı. Yabancı Damat’lara artık dur denilmeli ve denetimler de artmalı” diye konuştu.

HABERİ PAYLAŞ :
YORUMLAR

Bu içerik için ilk yorumu siz yapabilirsiniz.

İsminiz* Zorunlu

E-Posta adresiniz* Zorunlu

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

GÜNCEL

Şirket Haberleri ŞİRKET HABERLERİ

Gazete ve dergi haberlerinden daha fazlası KOBİ Postası'nda

İŞE YARAR HABERLER
Sitemizde yayınlanan tüm haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Haberlerin kopyalanması yasal açıdan kesinlikle yasaktır!
Copyright © 2013. Tüm Hakları saklıdır.
Bu web sitesi Blogizma tarafından üretilmiş WordPress Haber Teması ile hazırlanmıştır.