18 Aralık 2017 Pazartesi
  • DOLAR
  • EURO
  • BIST
Yağışlı
9°C

Umut Oran: 337 milyar dolar dış borç bizim değil Yunanistan’ın mı?

Sektörel - 14 Nisan 2013

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Umut Oran, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan?ın son on yılda Türkiye?nin toplam borcunda yaşanan patlamayı hiç gündeme getirmeyip her fırsatta, “bozuk plak gibi” IMF borcunu ?sıfırladıklarını? söylediğini vurguladı. ?Sanki Türkiye?nin tek dış borç kalemi IMF?ye olanmış ve o da bittiğine göre hiç borç kalmamış gibi, sürekli vatandaşın kafasına borcun sıfırlandığını kazıyor? eleştirisinde bulunan Oran, ?Kandırılan vatandaş da ?Allah razı olsun, AKP ile borcumuz sıfırlanmış? diye düşünüyor? dedi.
Umut Oran yaptığı yazılı açıklamada, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan?ın toplam borç stoku içinde sembolik bir paya sahip olan IMF borcunu sürekli tekrarlayarak, tüm dikkati oraya yoğunlaştırıp, aslında devasa hacimdeki asıl borcu gözlerden kaçırmaya, gizlemeye çalıştığını ilere sürdü. Erdoğan?ın bu tavrının tamamen algı yönetimi amaçlı ve gerçeği gizlemeye yönelik olduğunu ileri süren Oran, Erdoğan?ın göz boyama ve illüzyonda Houdini?yi de Mandrake?yi de kendine hayran bırakacak kadar marifetli olduğunu dile getirdi. Oran, ?Kamuoyunu manipüle etmeyi, göz boyamayı çok iyi bilen Erdoğan, sürekli halkı kandırıyor, yanıltıyor? ifadelerini kullandı.

Türkiye?nin toplam dış borcu (Milyar $)

Kamu TCMB Özel sektör Toplam
2002 64.533 22.003 43.056 129.592
2003 70.844 24.373 48.870 144.087
2004 75.668 21.410 63.928 161.006
2005 70.411 15.425 84.666 170.502
2006 71.587 15.678 121.072 208.337
2007 73.525 15.801 161.002 250.328
2008 78.288 14.066 188.691 281.045
2009 83.464 13.377 172.383 269.223
2010 89.076 11.949 190.899 291.924
2011 94.306 9.871 200.030 304.207
2012 103.117 7.724 226.022 336.863

Toplam dış borç 337 milyar dolar
2002?de 129.6 milyar dolar olan Türkiye?nin toplam dış borcunun 2012 sonunda 336.9 milyar dolara fırladığına dikkat çeken Oran, kamunun dış borcunun yüzde 59.8 oranında net 38.6 milyar dolar artarak 64.5 milyar dolardan 103.1 milyar dolara yükseldiğini vurguladı. Merkez Bankası?nın dış borcunun 22 milyar dolardan 7.7 milyar dolara gerilerken, özel sektörün dış borcunun ise 2002-2012 döneminde yüzde 425?le artış rekoru kırdığını dile getiren Oran şu değerlendirmelerde bulundu:
?Bu dönemde net 183 milyar dolar büyüyen özel sektör dış borcu 43.1 milyar dolardan 226 milyar doları yükseldi. Bu da AKP politikalarının bir ürünüydü; devlet daha az dış borç alırken, özel sektörü buna teşvik etti. AKP?nin 10 yıllık iktidarı döneminde kamunun rekor borç artışı, büyük oranda piyasadan yapılan iç borçlanmadan kaynaklandı. Bu dönemde özel sektör dışarıdan, devlet ise özel sektörden borçlandı. Yoğun sıcak para girişlerinin reel döviz kurunu düşürmesinin de etkisiyle özel sektör çılgınlar gibi dış borç aldı, aşırı bir kur riski üstlendi. Dışarıdan yüklü borçlanmalara giden banka ve finans kuruluşları bu fonları, iç borçlanma ihalelerinde devlete sattı, özel sektörün dış borcu ile kamunun iç borcu paralel biçimde hızlı bir büyüme gösterdi.
Yurt dışından borçlanma yoluyla sağlanan fonlarla, vatandaşlar da adeta tüketici kredisi bombardımanına tutuldu, iç tüketim pompalanarak hormonlu büyüme süreci yaşatıldı. Bu şekilde yurda giren dövizler nedeniyle Merkez Bankası?nın rezervleri de yapay biçimde büyütüldü.?
Başbakan Erdoğan?a seslenen Oran, ?IMF?ye borcu sıfırladın, aferin! Peki 337 milyar dolarlık dış borç yükü bizim değil mi, Yunanistan?ın borcu mu bu, yoksa Güney Kıbrıs?ın mı?? diye sordu.
Kamunun toplam dış borcu 563 milyar lira
Kamunun 2002 yılında 155.2 milyar TL olan iç borç stokunun, yüzde 163 oranında net 253 milyar TL büyüyerek 2012 sonunda 408.3 milyar TL?ye yükseldiğini belirten Oran, aynı dönemde kamunun dış borcunun TL karşılığı da 102 milyar TL?den 154.6 milyar TL?ye ulaştığını vurguladı. Oran ?Böylece kamunun iç-dış toplam borcu 2002-2012 döneminde yüzde 119 oranında net 316 milyar TL büyüyerek 563 milyar TL?ye yükseldi. Yani Cumhuriyetin ilk 80 yılında devletin 257 milyar TL olan toplam borcuna, son on yılda 316 milyar TL eklendi. AKP, on yılda devleti önceki 80 yıldakinden daha fazla borçlandırdı? dedi.
Oran, 2012 sonu itibariyle kamunun toplam 563 milyar TL?lik iç ve dış borcu ile özel sektörün 226 milyar dolarlık dış borcu birlikte düşünülünce Türkiye?nin toplam borç yükünün, 1 trilyon TL?ye yaklaştığını, bunun da 564 milyar dolarlık bir büyüklüğe işaret ettiğini kaydetti.
Vatandaşı ağır borç yükü altına soktular
AKP döneminde en hızlı artış hane halklarının borçluluğunda yaşandı. AKP?nin 10 yıldır uyguladığı ekonomi politikaları çalışan kesimlerin reel alım gücünü geriletirken, halk borçlanarak tüketmeye özendirildi. Geliri artmamasına rağmen, finans sektörü imkanlarıyla eskisinden çok daha fazla tüketmeye alıştırılan halka sanal bir refah yaşatıldı. Bankacılık kesimi yurt dışından, vatandaşlar da bankalardan borçlanmaya teşvik edildi. ?Yüksek faiz-düşük kur? politikasını dünyadaki en yüksek reel faizi vererek uygulayan AKP, rantiyeyi ve bankaları ihya ederken, vatandaşı ise tüketici kredisi ve kredi kartlarına mahkum etti; Erdoğan döneminde ailelerin borç yükü katlandıkça katlandı. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartları ile yapılan borçlanma 2002-2012 döneminde tam 38 kat büyüyerek 6.4 milyar liradan 255 milyara yükseldi. Tüketici kredilerinin 2002 sonunda sadece 2.2 milyar TL olan bakiyesi 2012 sonunda 185.9 milyar liraya, kredi kartlarındaki borç bakiyesi de 4.1 milyar TL?den 68.8 milyar TL?ye yükseldi.

Hane halkı borç yükü (Milyar TL)

Tüketici

kredileri

Kredi

kartları

Toplam
2002 2,3 4,1 6,4
2003 6,0 6,6 12,6
2004 12,9 13,8 26,7
2005 28,5 17,0 45,5
2006 46,2 21,2 67,4
2007 65,6 25,8 91,4
2008 81,1 32,8 113,9
2009 89,8 34,8 124,6
2010 124,9 43,2 168,1
2011 162,1 53,9 216,0
2012 185,9 68,8 254,7

Bir illüzyon da rezervlerle ilgili

Başbakan Erdoğan?ın ?İktidara geldiğimizde Merkez Bankası?nın döviz rezervleri 27.5 milyar dolardı, biz üzerine 100 milyar dolar koyduk? şeklindeki sözlerine atıfta bulunan Oran, Başbakan Erdoğan?ın bununla, Türkiye?nin rezerv-dış borç dengesinde tehlikeli boyuttaki bozulmayı gizlediğini ileri sürdü. Oran, ?Rezervlerin kısa vadeli yükümlülükleri karşılama oranı on yılda yüzde 169?dan yüzde 81?e gerilemiş durumda.
Evet, Merkez Bankası?nın kasasındaki altın ve döviz rezervlerinin toplam hacmi 2002 sonundan bu yana yüzde 351.6 oranında net 97.6 milyar dolar artışla 125.4 milyar dolara ulaştı. Bu büyüme, on yılda yaşanan yüklü miktardaki sıcak para girişleri ve aşırı dış borçlanmanın bir eseri. Rezervlerdeki büyüme tamamen suni ve hormonlu? ifadelerini kullandı.
Aynı dönemde Türkiye?nin kısa vadeli dış borç stokunun 2002 sonundan bu yılın Ocak ayı sonuna kadar olan dönemde yüzde 555 oranında 91.1 milyar dolarlık net artışla 16.4 milyar dolardan 107.6 milyar dolara çıkmış durumda olduğunu belirten Oran şunları kaydetti:
?2002 yılında sadece 626 milyon dolar olan cari işlemler açığı da bu yıl ocak itibariyle yıllık bazda 47.6 milyar dolar oldu. Merkez Bankası rezervlerinin kısa vadeli dış borçları karşılama oranı yüzde 2002 sonu itibariyle 169 düzeyindeydi. Başka deyişle Türkiye?nin her 100 dolarlık kısa vadeli dış borcuna karşılık, Merkez Bankası?nın kasasında 169 dolarlık döviz rezervi bulunuyordu. Aynı tarihte toplam rezervlerin kısa vadeli dış borç ve cari açığı karşılama oranı da yüzde 163 düzeyinde bulunuyordu. Merkez Bankası?nın altın ve döviz rezervlerinin kısa vadeli dış borçları karşılama oranı bu yılın ocak sonu itibariyle yüzde 116.6?ya; cari açıkla birlikte toplam yükümlülüğü karşılama oranı ise yüzde 80.8?e indi.
Kısa vadeli dış borç ve cari açık toplamının 155.1 milyar dolar olduğu baz alındığında, 2002 yılındaki yüzde 169?luk karşılama oranına ulaşmak için ya rezervlerin 253 milyar dolar olması; ya da kısa vadeli dış borç-cari açık toplamının 77 milyar dolara çekilmesi gerekiyor.
Öte yandan, her ne kadar kısa vadeli dış borç stoku 107.6 milyar dolar ise de Türkiye?nin, orijinal vadesine bakılmaksızın önümüzdeki bir yıl içinde yapması gereken toplam dış borç servisi 149.6 milyar dolar. Yani övünülen rezervler, bir yıl içinde yapılacak bu geri ödemeye yetmiyor.?

Merkez Bankası döviz rezervi ve kısa vadeli yükümlülükler (Milyar $)

Aralık 2002 Aralık 2012 Ocak 2013
MERKEZ BANKASI REZERVLERİ 27.757 120.290 125.362
DÖVİZ REZERVLERİ 26.725 100.320 105.057
ALTIN REZERVLERİ 1.032 19.970 20.305
KISA VADELİ DIŞ BORÇ+CARİ AÇIK 17.050 147.886 155.113
KISA VADELİ DIŞ BORÇLAR 16.424 100.951 107.552
KAMU (Bankalar) 915 11.040 10.951
TCMB 1.655 1.082 1.111
ÖZEL 13.854 88.829 95.490
FİNANSAL KURULUŞLAR 5.429 58.400 63.342
Bankalar 5.429 57.182 61.981
Bankacılık Dışı 0 1.218 1.361
FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 8.425 30.429 32.148
CARİ İŞLEMLER AÇIĞI 626 46.935 47.561
REZERVLERİN K.V.D. BORCU  KARŞILAMA ORANI (%) 169,0 119,2 116,6
REZERVLER/ KISA VADELİ DIŞ BORÇ+CARİ AÇIK(%) 162,8 81,3 80,8

Dış açık veren ekonomide rezerv artışı neye yarar?
Bir ülke için olumlu bir gelişme olan rezervlerdeki artışın, o ekonomi için güveni artırıp, kırılganlığı azaltıcı etki yaptığını dile getiren Oran açıklamalarına şöyle devam etti:
?Türkiye?nin rezervlerinin de son on yılda hızlı bir artış gösterdiği görülüyor. Ancak, rezerv artışının ne şekilde gerçekleştiği, yani kaynağının ne olduğu büyük önem taşıyor. Çin, Almanya, Rusya gibi harcadığından daha fazla döviz kazanan ekonomilerin ödemeler dengesinde ortaya çıkan cari işlemler fazlası kaynaklı rezerv artışı, bu ekonomiler için sağlıklı bir gelişme niteliğinde. Buna karşılık Türkiye gibi dış açık veren, yani harcadığından daha az döviz kazanan bir ekonomide, yabancı sermaye yatırımları da yeterli değilse, net borcu artırmadan rezerv artışı gerçekleşemiyor. Başka deyişle dış açık veren ekonomide rezerv artışı, bununla paralel biçimde dış borcun da artması anlamına geliyor. Başbakanın ?rezervleri 100 milyar dolar büyüttük? böbürlenmesi, bankadan kredi (borç) alıp mevduat hesabına yatıran birinin, mali varlığıyla övünmesine benziyor.?Güney Kıbrıs?ın mı???


HABERİ PAYLAŞ :
YORUMLAR

Bu içerik için ilk yorumu siz yapabilirsiniz.

İsminiz* Zorunlu

E-Posta adresiniz* Zorunlu

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

GÜNCEL

Şirket Haberleri ŞİRKET HABERLERİ

Gazete ve dergi haberlerinden daha fazlası KOBİ Postası'nda

İŞE YARAR HABERLER
Sitemizde yayınlanan tüm haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Haberlerin kopyalanması yasal açıdan kesinlikle yasaktır!
Copyright © 2013. Tüm Hakları saklıdır.
Bu web sitesi Blogizma tarafından üretilmiş WordPress Haber Teması ile hazırlanmıştır.